ช้างอยู่ในหัว ความเห็นแก่ตัวปิดไม่มิด (The Elephant in the Brain)

มนุษย์ทุกคนมี ‘ช้าง’ ซ่อนอยู่ในสมอง

เมื่อเราโพสต์การเมืองบนโซเชียลมีเดีย เลือกซื้อสินค้ารักษ์โลก ชมงานศิลปะ หยอดเงินใส่กล่องบริจาค หรือกระทั่งยุติความสัมพันธ์กับใครสักคน ทุกการกระทำมีแรงจูงใจด้านมืดซ่อนอยู่ เสมือนช้างตัวใหญ่ที่เราปกปิดไม่ให้ใครเห็น แม้แต่ตัวเราเอง

เควิน ซิมเลอร์ นักเขียนและวิศวกรซอฟต์แวร์ จับมือกับ โรบิน แฮนสัน อาจารย์เศรษฐศาสตร์และนักวิจัยจากออกซฟอร์ด ตีแผ่ ‘จิตวิทยาด้านมืด’ ในสมอง ฉายไฟสาดใส่แรงจูงใจอันเห็นแก่ตัวที่ฝังลึกมาแต่โบราณกาล สำรวจวิวัฒนาการของมนุษย์ผู้คอยงัดข้อกับบรรทัดฐานที่ตนสร้างขึ้น สัญชาตญาณการแข่งขันที่เราใช้ฟาดฟันในเกมทางสังคม กลไก ‘โฆษกสมอง’ ที่คอยปั้นแต่งเหตุผลสวยหรู และไม้ตายของช้างอย่างการบงการผู้อื่นผ่านการหลอกตัวเอง

มาค้นหาอิทธิพลของ ‘ช้างในสมอง’ ที่ขับเคลื่อนพฤติกรรมมนุษย์ในทุกแง่มุมทางสังคม ตั้งแต่การสนทนา ภาษากาย การจับจ่าย การศึกษา ศาสนา การแพทย์ หรือการเมือง หาคำตอบว่าทำไมเราจึงชอบเป็นฝ่ายพูดมากกว่าฟัง การเรียนการสอนในโรงเรียนมีจุดมุ่งหมายเพื่อให้ความรู้จริงๆ หรือ ทำไมเราถึงรับบทเป็น ‘คนภักดี’ มากกว่า ‘คนดี’ เมื่อต้องลงคะแนนเลือกตั้ง และถึงที่สุดแล้ว เราจะใช้ประโยชน์จากช้างตัวนี้ได้อย่างไร

ถึงเวลาเลิกปิดตาคลำช้าง และหันมาเผชิญหน้ากับด้านมืดในจิตใจ แล้วช้างในสมองจะไม่บดบังสายตาที่เรามองตัวเองและสังคมอีกต่อไป